Artikel uit uitgave 2, 2008

benly1In 2006 zag ik een advertentie op internet op marktplaats staan waarin een zgn. “Junckerfiets” werd aangeboden in Thorn in Noord-Limburg, een fiets met een oude Philips Philidyne koplamp en een klein merkloos lampje achter, een degelijk model herenfiets met voor een bandrem. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt, en ik besloot een bod uit te brengen. Na een tijdje nam ik contact op met de verkoper en vroeg om meer foto’s, met name ook van het balhoofdplaatje. Ik zag meteen dat het geen Juncker was maar de foto was te onduidelijk om te herkennen welk merk het dan wel was. Na een tijdje kreeg ik een mail of ik de fiets wilde hebben want de hoogste bieder liet afweten, zo ging ik hem dus ophalen. Wat bleek, het was een The Benly Cycle uit Eygelshoven, een dorpje in Limburg. Een fiets met een erg mooi balhoofdplaatje, een fiets van een klein merk welke je niet snel onder ogen krijgt. Dit nodigde uit tot verder onderzoek. Op internet viel niets over het merk te vinden, maar wel een site over Eygelshoven, met de webmaster heb ik dan ook contact gezocht om te zien of hij mij meer kon vertellen over de achtergrond van het merk The Benly Cycle. Meteen erna kreeg ik een mailtje terug met als antwoord; morgen ga ik naar het bedrijf Benly toe en spreek ze aan, het bedrijf bestond dus nog. De volgende dag kreeg ik al een mailtje van de huidige eigenaar van het bedrijf Benly, het was Ben Deckers de gelijknamige klebenly2inzoon van de maker van mijn fiets The Benly Cycle uit Eygelshoven, hij was verheugd me te ontvangen en over de geschiedenis van het familiebedrijf te vertellen.

Het begin
Op een zaterdag ochtend toog ik met de “The Benly Cycle” in mijn auto naar Eygelshoven, wat voor mij niet al te ver is vanuit Maastricht. Het dorpje Eygelshoven bevindt zich in het uiterste Zuid-Oosten van Limburg op ongeveer 1 kilometer van de grens met Duitsland, en behoort bij de gemeente Kerkrade. Middenin dit prachtig glooiend Limburgs landschap groeide de smidszoon en oprichter van “The Benly Cycle” Ben (Bernard Antonius Hendrikus) Deckers (geboren in 1903 te Etten Leur, Brabant, het gezin verhuisde tijdens de 1e W.O. naar Eygelshoven)  aan het begin van 1900 op, en begon in 1919 reeds op 16 jarige leeftijd een fietswerkplaats in de boerderij van boer Benders in het dorp.

Eerste zaak
benly3In 1923 opende Ben zijn eerste zaak op de Laurastraat nr. 38 te Eygelshoven, dit was in eerste plaats hoofdzakelijk een fietsen reparatie werkplaats. In 1925 dus kort twee jaar na de opening van de eerste zaak kon met de eerst gemaakte winst een nieuw pand worden verworven, een paar honderd meter verderop in de Laurastraat nr. 105. Een dubbel pand waar zowel een werkplaats als een winkel werd geopend

Deponering merk The Benly Cycle
De bedrijfsnaam/merk The Benly werd op 30 April 1925 gedeponeerd als 7e inschrijving met nummer 2507 bij de Kamer van Koophandel te Maastricht. Op diezelfde dag van dat jaar trouwde Ben Deckers met Elysabeth Hubben, wat die dag een extra bijzondere betekenis meegaf. De naam “The Benly Cycle” is dan ook een samenvoeging van hun beider namen Ben en ly (van Elysabeth). Er werd op grote schaal fiets frames ingekocht bij verschillende fabrikanten zoals Gazelle en Batavus, door de grote aantallen kon hij zijn eigen merknaam gaan gebruiken. Zij werden dan ook voorzien van het eigen The Benly Cycle balhoofd plaatje, transfers en acbenly4cessoires. The Benly verkocht naast fietsen ook radio’s lampen etc. In die tijd gebeurde dit wel vaker in de dorpen.

Reclame
Al vroeg maakte hij op allerlei manieren reclame voor zijn zaak, op zijn auto bijvoorbeeld. Hij kocht als eerste een auto in het dorp, en liet meteen de bedrijfsnaam erop schilderen, zodat waar hij ook maar kwam zijn The Benly bekend werd. Zo staat hij op de foto bij zijn auto met bovenop het dak een The Benly Cycle (op de vlaggetjes staat ook The Benly Cycle vermeld). Deze auto werd jammer genoeg kort voor het einde van de oorlog door de duitse bezetters meegenomen. Ander reclame materiaal in de vorm van o.a. vloeibladen en bedrukte enveloppen werden veelvuldig gedrukt en verspreid.

1940 The Benly Cycle verandert in Benly
benly6Aan het begin van de oorlog werden fietsenframes en met name de onderdelen van de fietsen schaars, en er moest dan ook veel worden geïmproviseerd. Zo werden er in plaats van nieuwe rubberen banden, houten wielen gemonteerd op de fietsen. Deze improvisaties zouden kunnen verklaren waarom er op mijn The Benly Cycle een Torpedo versnellingshendel uit 1936 zit, met daarnaast een Torpedo 3 versnellingsnaaf uit 1942, dit alles gemonteerd op een vooroorlogs frame. Want op het balhoofdplaatje staat nog The Benly Cycle met het engelse “The” er nog voor, dit werd namelijk in 1940 met het uitbreken van de oorlog door de Duitse bezetters verboden. De naam The Benly Cycle werd vanaf toen Benly, Waarschijnlijk zal mijn fiets dan ook in de oorlog in elkaar zijn gezet  met zowel onderdelen van voor de oorlog en wat er op dat moment nog voorradig moet zijn geweest. Hoewel een 3 versnellingen Torpedo naaf in 1942 niet echt zo ruim voorradig zal zijn geweest!

Na de bevrijding
benly7In oktober 1944 werd Eygelshoven bevrijd, en ging het bedrijf door onder de in de oorlog aangenomen naam Benly, alleen kwam achter de naam Benly een opgaande zon in het logo te staan (dit onder het motto van hoop op een betere toekomst).

De steenkool mijnen
Zoals bekend kende Zuid-Oost Limburg in de eerste helft van de 20e eeuw een bloeiende steenkool industrie, de particuliere steenkool mijnen: Laura en Verenigingen, en de mijn Julia bevonden zich in de nabije omgeving van Eygelshoven. Hier maakte Ben Deckers als rasechte zakenman dan ook goed gebruik van. Hij verkocht fietsen onder zijn eigen merk The Benly Cycle in zijn zaak in Eygelshoven, maar had zowel op zijn zaak als bij de mijnen een reparatie werkplaats. Hier konden de “koempels” (mijnwerkers) aan het begin van de dag hun fiets brengen en laten repareren en op het einde van de dag weer ophalen. The Benly werd een begrip in de wijde omgeving.

De jaren '50
benly10Inventief was Ben Deckers zeker, in 1951 startte hij een eigen crediet regeling; de BEFIMA (Benly financierings maatschappij). Door de constante service en levering van kwaliteits producten kon hij in het begin van de vijftiger jaren, vijf andere filialen openen, allen gelegen in verschillende dorpen in de buurt rondom de mijnen. In totaal beheerde hij in de jaren 50, zes filialen. In die tijd ging zowat iedereen wel werken in de “koel” (in de mijn) en men ging dan per fiets. Kleinzoon Ben kan zich nog goed herinneren dat er treinwagons vol met fietsen aankwamen, en dat hij aan zijn opa vroeg, “opa kunnen we dit allemaal wel betalen?” waarop opa (Ben Deckers) antwoordde; “jongen maak je maar niet ongerust die fietsen zijn allemaal al verkocht!”. Gouden tijden dus voor Benly. Dat het voor de wind ging met het bedrijf merkte je aan alles. Er werden grote voorjaarsshows gehouden met hierin de nieuwste modellen, dit alles werd tot in de jaren 60 vergezeld met een Benly Press. In de jaren 50  maakte Ben Deckers geregeld met zijn werknemers een tocht naar de Eifel in de toenmalige bedrijfswagens. (hij had inmiddels een heel wagenpark)

De persoon achter Ben Deckers
benly12Het succes was niet alleen aan de bloeiende kolen industrie te danken maar ook aan Ben Deckers zelf, hij was een zeer gedreven en gepassioneerd persoon. Dit uitte zich in zijn hang naar perfectie en kwaliteit, niets ging de deur uit zonder zijn eigen persoonlijke goedkeuring, en dit alles voor een zeer lage prijs. Wanneer er bijvoorbeeld balhoofdplaatjes en transfers van The Benly Cycle werden aangebracht op de frames en hij zag dat dit niet goed gebeurde, dan moest dit meteen overnieuw. ‘Grootvader was een man met principes, die iedereen moest accepteren, o.a. afspraak is afspraak, gaat niet bestaat niet en de Klant gaat vóór alles, zelfs voor een familiebijeenkomst’. Dat het bedrijf en zijn oprichter een belangrijke sociale functie in de omgeving had is nu nog te merken verteld kleinzoon Ben (54). “Dagelijks komen er nog mensen in de zaak die mijn grootvader gekend hebben, en nog over hem spreken als ware hij levend”. Ook geschiedkundig levert grootvader Ben nog altijd veel stof.Zo was hij een van de eerste mensen in de omgeving met een film en foto camera, hij heeft daardoor veel kunnen vastleggen op de gevoelige plaat. De plaatselijke Oudheidkundige Vereniging is hem hiervoor dan ook nog altijd zeer dankbaar.

De jaren 60, 70 en 80
benly13In 1965 overlijdt Ben Deckers en volgen zijn zonen Jacob (vader van huidige eigenaar Ben) en Hans Deckers hem op in het bedrijf. Zij blijven ook handelen in fietsen, brommers en motoren, als mede electronica en huishoud apparatuur. Door de mijnsluiting begin 70’er jaren moest het roer om. Alle filialen werden gesloten, en er werd een nieuw pand dichter bij het centrum van Eygelshoven gebouwd. Het assortiment in de zaak werd door de jaren voortdurend aan de verlangens en mogelijkheden van de klanten aangepast.

Benly 1994 tot heden
benly16In 1994 neemt "kleinzoon" Ben het bedrijf over, en stopt met de verkoop van fietsen, daar hij geen echte affininiteit met fietsen heeft. Hij is zoals hij het zelf zegt ‘de eerste niet fietseplekker van de familie’. Hij stapt definitief over op de verkoop van electronica en huishoudelijke apparatuur. Op dit moment verkoopt het bedrijf hoofdzakelijk witgoed, LCD etc. Echter, Benly, de naam van het bedrijf is tot op heden niet aangepast. Het is zelfs zo dat Ben, het oude naoorlogse bedrijfslogo Benly met de opgaande zon weer in ere heeft hersteld als bedrijfslogo. Op dit moment bestaat het bedrijf officieel 83 jaar en staat Ben met zijn zoon Tom in de zaak. Zo staat ondertussen de vierde generatie aan het roer, een bedrijf met een rijke geschiedenis, en een zonnige toekomst.

Antoine Berghs